Kao što je okružena vencem najlepših starovlaških planina Pešterska visoravan je sa svih strana okružena brojnim kulturno - istorijskim spomenicima. Kojim god putem da krenete, nakon nekoliko desetina kilometara naići ćete na spomenik neprocenjive kulturne i istorijske vrednosti. Na pedeset kilometara od Sjenice, putem prema Novom Pazaru, nalazi se manastir Sopoćani(1263. g), zadužbina kralja Stefana Uroša Prvog, spomenik pod zaštitom UNESKO – a, čija freska Uspenje presvete bogorodice je 1961.godine, na Svetskoj izložbi u Parizu proglašena za najlepšu fresku celog srednjeg veka. Nekoliko kilometara dalje, u Novom Pazaru, nalaze se Petrova crkva (najstariji sakralni spomenik u našoj zemlji), arheološki ostaci srednjovekovne prestonice Ras, manastir Đurđevi stupovi(1171), sa Kapelom kralja Dragutina (1282), a nedaleko od Novog Pazara, putem prema Kraljevu, na obroncima Golije nalaze se manastiri Gradac, zadužbina kraljice Jelene Anžujske i Studenica, zadužbina rodonačelnika dinastije Nemanjića. Ako pođete na drugu stranu, prema Prijepolju, doći ćete u manastir Mileševa, zadužbinu kralja Vladislava, čija freska Beli Anđeo predstavlja možda najpoznatije umetničko delo srednjovekovnog srpskog slikarstva. Na putu prema Užicu, u Arilju, smeštena je zadužbina kralja Dragutina, Crkva Svetog Ahilija. Na teritoriji sjeničke opštine nalazi se i pravi biser srednjovekovne arhitekture, manastir Kumanica.

Okolina Pešterske visoravni obiluje i brojnim kulturno - istorijskim spomenicima islamske kulture i umetnosti. U samoj Sjenici nalazi se Džamija Valide Sultan(19. vek), zadužbina majke sultana Abdul Hamida Drugog, sa kupolom prečnika 15 metara, jedan od najlepših islamskih spomenika u našoj zemlji, a u Novom Pazaru, osim gradske tvrđave sa kulom motriljom iz 15. veka, možete videti Altun Alem Džamiju iz 16. veka, Amir - agin han iz 17. veka i Hamam (kupatilo), poklon osnivača grada Isa - bega Isakovića. U Novoj Varoši se nalazi reprezentativan objekat islamske arhutekture, zgrada turske Kajmakamije, građena krajem 19. veka.

Manastir Kumanica		Beli Andjeo

Manastir Kumanica
Vreme izgradnje crkve sv. Arhangela u Kumanici nije sasvim utvrđeno, mada se pretpostavlja da potiče iz XIII veka. Ova se crkva pominje u "Kruševackom pomeniku" iz XI veka. Godine 1604. prilozeno joj je poznato "Kumaničko jevanđelje". Inače, crkva je vekovima bila u ruševinama i napuštena. 1971. godine je obavljeno prvo arheolosko istraživanje. Iako je crkva poslednjih nekoliko vekova bila porušena ona je do danas ostala jače kultno mesto od mnogo poznatih manastira u njenom okruženju. Tokom 2000. godine crkva je obnovljena i stavljena pod krov. Manastir Kumanica pripada opštini Sjenica. Crkva u Kumanici posvećena je Svetom Arhangelu Gavrilu, bestelesnoj-duhovnoj sili Božjoj.
Isceljenja u manastiru Kumanica poznata su od davnina. Jedno je od retkih svetilišta gde se hodočasti šajkačama, crnogorskim kapama i fesovima. U hramu se čuje i "pomozi Bože" i "Bismilah".